[ Intro ]
Ergens in Amsterdam schreeuwt m'n moeder het uit, want het is al Driekoningen geweest en daarna mag het volgens haar niet meer, maar alsnog een gelukkig nieuwjaar allemaal!
Even over sociale media, specifiek X/Twitter. Daar wordt nu discussie over gevoerd. Naast de aanwezigheid in grote getale van complottheoriën en haatzaaiende retoriek maakt de AI van het platform, Grok, ook nog eens op commando kinderporno. Politieke sketchschrijver Robert Hutton van The Critic stelde tijdens een persconferentie deze vraag aan Nigel Farage.
Farage had er geen antwoord op.
[ Subject ]
Ik ben nu bijna een jaar weg van Twitter. Of X, zoals het platform zichzelf noemt, alsof een nieuwe naam ook een nieuw moreel begin betekent. Soms mis ik het nog. De voetbalhoek, vooral. De ironische draadjes tijdens een Europese avond, het gedeelde leed na een blunder van een keeper, het plezier van mensen die net zo ongezond veel tijd in voetbal stoppen als jijzelf. Het voelde als een gemeenschap. Maar een gemeenschap kan ook rot zijn, zonder dat je het meteen wilt toegeven.
Want onder die voetbalgekken werd het óók giftig. Cynischer, agressiever, minder bereid om elkaar als mens te zien. Dat is geen toeval. Het is het gevolg van een platform dat conflict beloont, nuance bestraft en verontwaardiging omzet in bereik. En nu daar ook nog ongeremde AI bovenop ligt, wordt zichtbaar wat Twitter/X werkelijk is geworden: geen plein, geen debatruimte, maar een machine die morele erosie versnelt.
Zo is Grok, de AI-chatbot van X, een systeem dat zonder noemenswaardige drempels vrouwen kan ‘uitkleden’, deepfake-porno kan genereren, ook van minderjarigen, en dat alles presenteert als speelse innovatie. Het feit dat dit überhaupt mogelijk is binnen één van de grootste sociale platforms ter wereld, zegt iets verontrustends. Niet alleen over technologie, maar over wat we normaal zijn gaan vinden in de maatschappij.
Want de vraag is niet, wisten ze dit niet? De vraag is, waarom accepteerden we het zo lang? Waarom bleven mensen posten, liken, lachen, discussiëren, terwijl het fundament steeds verder wegzakte? Misschien omdat het ongemak altijd ergens anders leek te liggen. Bij die andere gebruikers. Bij extremen. Bij incidenten. Niet bij ons.
X is inmiddels een plek waar algoritmische keuzes aantoonbaar politieke en ideologische voorkeuren versterken. Waar bepaalde stemmen structureel meer zichtbaarheid krijgen dan andere. Waar ‘vrijheid van meningsuiting’ vooral betekent vrijheid voor wie het hardst schreeuwt, het meest provoceert, het minst empathie toont. En toch blijven we doen alsof het neutraal is. Alsof het slechts een kanaal is.
Wat ik misschien nog wel het vreemdst vind is dat onze overheid er nog steeds communiceert. Ministeries, gemeenten, politie, allemaal netjes aanwezig op X, alsof het platform niet staat voor wat het inmiddels overduidelijk doet. Waarom legitimeer je dit? Waarom doe je alsof aanwezigheid gelijkstaat aan bereik, en bereik aan nut, terwijl je daarmee ook de ideeën, de structuren en de mensen op dat platform normaliseert? Je kunt niet doen alsof je alleen de microfoon gebruikt, zonder de zaal te erkennen.
Maar wat moet er dan gebeuren voordat mensen X écht de rug toekeren? Meer schandalen? Nog explicietere schade? Nog meer bewijs dat dit geen ontspoorde uitzondering is, maar de logische uitkomst van hoe het platform is ingericht? Misschien is het antwoord ongemakkelijker. Niets. Misschien is niets ooit genoeg, en hebben we allang besloten dat het ons niet kan schelen.
Er bestaat die oude, Duitse vergelijking. Als er één nazi aan tafel zit en negen mensen die hem gedogen, dan zitten er tien nazi’s aan tafel. Op een gegeven moment is blijven zitten geen neutraliteit meer, maar instemming door aanwezigheid. Wegkijken is ook een keuze.
Ik ben weggegaan, omdat ik merkte wat het met me deed. Hoe mijn denken versmalde. Hoe alles sneller, bozer, platter werd. Misschien is dat uiteindelijk de vraag die telt. Niet wat moet er gebeuren voordat mensen vertrekken? Maar wat zegt het over ons, dat zovelen er nog steeds zitten.
[ Wat heb je verder gemist? ]
De kwartfinales van de Africa Cup of Nations in Marokko komen eraan. Vrijdag trappen Mali en Senegal om 17.00 uur af, en om 20.00 uur zal het gastland Marokko proberen om het robuuste Kameroen te verslaan. Zaterdag is het om 17.00 uur de beurt aan Algerije en Nigeria, met afsluitend om 20.00 uur Egypte tegen Côte d’Ivoire. Vier lekkere potjes dus.
Zit je nou nog niet helemaal in het toernooi? Of vind je AFCON niet per heel interessant, maar historie, cultuur en literatuur wel? Dan heb je nog zo'n 48 uur om 14 afleveringen van de podcast AFCON Boulevard terug te luisteren, waarin Roman Helinski en ik je bijpraten over de laatste ontwikkelingen op de Africa Cup of Nations, maar ook over de geschiedenis en literaire werken van het continent.
Doorkronkelen is een nieuwsbrief van mij, Danielle Kliwon.
Vraag/tip/foutje gezien? Laat het weten via danielle@kliwonder.nl.
Wil je dat ik voor jou schrijf? Ik hoor graag van je!
Volg mij via Bluesky.
Welicht een x-gebaar maken met je handen. Dat betekent toch dat je ergens tegen bent?
Even serieus, waarom heb je een account nodig? 🛝
Ga glijden van een glijbaan.